Lấy noãn
Trong phòng mổ vô khuẩn, bác sĩ Cương và ê-kíp thực hiện chọc hút noãn dưới hướng dẫn siêu âm — bước khởi đầu của một chu kỳ IVF.
Giữa những khoảng lặng lo âu và niềm khát khao mong con của các cặp vợ chồng hiếm muộn, Hỗ trợ sinh sản và Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) không chỉ mở ra cơ hội có con cho nhiều gia đình, mà còn cứu cánh cho những trường hợp mang gen tan máu bẩm sinh. Bác sĩ Tăng Đức Cương — người ươm mầm với trái tim tận tụy của một người thầy thuốc luôn trăn trở vì những thế hệ tương lai khoẻ mạnh, đẩy lùi Thalassemia.
I
Những “khoảng trống” sau tấm rèm y khoa
và nỗi đau mang tên Thalassemia
Trong hành trình mười mấy năm gắn bó với Y học sinh sản, Bác sĩ Tăng Đức Cương đã điều trị cho hàng chục nghìn ca vô sinh hiếm muộn, chứng kiến không biết bao nhiêu giọt nước mắt. Có những giọt nước mắt của người hiếm muộn tột cùng, cũng có những giọt nước mắt nghẹn ngào của những người cha, người mẹ mang trong mình gen bệnh hiếm di truyền sang con, trong đó có tan máu bẩm sinh (Thalassemia).
Thalassemia là bệnh lý di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường — một “kẻ thù ẩn mình” không phân biệt giới tính. Khi cả hai vợ chồng đều mang gen lặn, họ chỉ có 25% cơ hội sinh ra một đứa trẻ hoàn toàn khỏe mạnh. 75% còn lại là nguy cơ con sinh ra phải mang gen bệnh, hoặc đau đớn hơn là mắc thể nặng — con sinh ra phải truyền máu, thải sắt suốt đời, mang theo tuổi thọ ngắn ngủi cùng gánh nặng kinh tế kiệt quệ cho cả gia đình.
Tôi nhớ mãi về một cặp vợ chồng ở Hà Giang. Họ từng sinh một em bé mắc bệnh tan máu bẩm sinh — một bệnh lý huyết học di truyền do đột biến gen khiến hồng cầu bị phá hủy quá mức, gây thiếu máu mạn tính suốt đời và em bé liên tục phải nhập viện truyền máu. Gia đình tìm đến bác sĩ và chia sẻ: “Em thương con và cũng thương chính bản thân mình, nghĩ không dám đẻ nữa. Nhưng được mọi người động viên, biết đến IVF có thể giúp sinh ra em bé khỏe mạnh, vợ chồng em lại khao khát có thêm một em bé khoẻ mạnh bình thường” — niềm khao khát giản dị ấy lại chính là động lực lớn nhất để những người làm nghề như chúng tôi nỗ lực mỗi ngày.Bác sĩ Tăng Đức Cương
Thực tế dịch tễ cho thấy, những con số dưới đây không chỉ là thách thức của ngành y tế, mà còn là nỗi trăn trở khôn nguôi đối với bác sĩ Cương và những người làm trong ngành Y:
- 0triệu+người Việt Nam mang gen bệnh Thalassemia
- 0trẻ sinh ra mang gen bệnh mỗi năm
- 0+trẻ mắc thể nặng mỗi năm
Ngay từ triết lý sứ mệnh của chúng tôi: ‘Tận tâm tạo sinh lành’ — nghĩa là lấy sự tận tụy vì người bệnh làm gốc, dùng tri thức y khoa để giúp xã hội giảm bớt gánh nặng bệnh tật, đem lại tương lai tươi sáng cho thế hệ mai sau.Bác sĩ Tăng Đức Cương
II
Bóc tách gen bệnh bằng y học hiện đại:
khai sinh những “mầm sống lành lặn”
Trước rào cản di truyền tưởng chừng như định mệnh, Y học hiện đại đã mở ra một cánh cửa sinh giáp. Bác sĩ Tăng Đức Cương chia sẻ, việc tầm soát gen bệnh hiện nay khá đơn giản và không tốn kém nhiều chi phí — đôi khi chỉ bắt đầu từ một xét nghiệm công thức máu vài trăm ngàn đồng trước khi kết hôn hoặc trước khi mang thai.
Để đẩy lùi Thalassemia, các cặp đôi trẻ nên khám tiền hôn nhân để xét nghiệm sàng lọc và nhận tư vấn từ bác sĩ. Nếu cả hai vợ chồng cùng mang gen bệnh, giải pháp tối ưu nhất hiện nay chính là thực hiện Quy trình IVF kết hợp Xét nghiệm di truyền tiền làm tổ trước chuyển phôi (PGT-M). Phương pháp này giúp bác sĩ và gia đình có thể chọn được những phôi tốt, loại bỏ phôi mang gen bệnh, đủ điều kiện để chuyển vào tử cung người mẹ và phát triển thai nhi khỏe mạnh.
Không chỉ Thalassemia, bác sĩ Cương cùng đội ngũ các chuyên gia, bác sĩ tại Bệnh viện Đông Đô còn điều trị cho nhiều trường hợp có bệnh lý di truyền hiếm gặp khác như: Bệnh điếc, giảm thính lực di truyền, Hemophillia, bệnh bại não, loạn dưỡng cơ Duchenne hay teo cơ tủy sống (SMA)…
IVF trong kỷ nguyên Y học hiện đại đã mang đến quyền làm cha mẹ trọn vẹn cho hàng ngàn gia đình.
III
Quả ngọt hạnh phúc: từ phòng Lab nuôi phôi
đến tiếng cười trẻ thơ
01
Phòng Lab nuôi phôi
Toàn bộ quá trình nuôi phôi diễn ra trong phòng Lab vô khuẩn, được kiểm soát nhiệt độ và khí hậu nghiêm ngặt. Từng phôi được theo dõi liên tục cho tới ngày đủ điều kiện chuyển vào tử cung người mẹ.
02
Từng thao tác dưới kính hiển vi
Bằng kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI) và các kỹ thuật vi thao tác, kỹ thuật viên phôi học chủ động chọn lọc những phôi có tiềm năng phát triển tốt nhất.
03
Đọc kết quả trước khi chuyển phôi
Song song với việc nuôi phôi, xét nghiệm di truyền tiền làm tổ (PGT-M) giúp xác định phôi không mang gen bệnh, để gia đình đón con khoẻ mạnh và không truyền lại bệnh cho thế hệ sau.
Hành trình “Ươm những mầm sống khỏe mạnh” đã được kiểm chứng qua vô số câu chuyện đời thực. Gần đây nhất là hành trình IVF đón em bé MaDi của gia đình Nghệ sĩ, Rapper Rhymastic và bà xã Thanh Huyền.
Trong một lần khám sức khỏe chuyên sâu, Rhymastic phát hiện mình mang gen hồng cầu nhỏ Thalassemia. Ý thức được nguy cơ di truyền cho con, hai vợ chồng đã đến gặp Bác sĩ Tăng Đức Cương thăm khám, xét nghiệm sàng lọc chuyên sâu hai thế hệ và quyết định làm IVF tại Đông Đô IVF Center.
Nhớ lại quãng thời gian đó, Thanh Huyền chia sẻ về những ngày tiêm kích trứng, những cuộc điện thoại hồi hộp chờ báo kết quả phôi, và cả khoảnh khắc nghẹn ngào khi nhận được lời chúc của bác sĩ Cương trước giờ chuyển phôi: “May mắn nhé! Chúc gia đình thành công!”.
Trải qua quá trình làm IVF và thai kỳ thuận lợi, em bé MaDi đã chào đời khỏe mạnh, đến giờ hai vợ chồng vẫn ngất ngây trong hạnh phúc. Để có quả ngọt hạnh phúc này, chắc chắn phải lên kế hoạch kỹ lưỡng. Vợ chồng mình thực sự biết ơn đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Đông Đô và đặc biệt là Bác sĩ Tăng Đức Cương — người đã luôn nhẹ nhàng, tận tình, thấu hiểu và đồng hành cùng vợ chồng tôi trong từng bước đi.Rapper Rhymastic
IV
Y đức vươn tầm:
nối dài hy vọng cho cộng đồng
Đối với Bác sĩ Tăng Đức Cương, một bác sĩ giỏi chuyên môn thôi là chưa đủ. Điều cốt lõi là làm sao để những tiến bộ Y học tân tiến nhất của thế giới được làm chủ ngay tại Việt Nam, giúp bệnh nhân tiết kiệm chi phí so với việc phải ra nước ngoài điều trị.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là vấn đề tài chính đối với các gia đình hoàn cảnh khó khăn. Trăn trở trước điều đó, hàng năm, trung tâm IVF của ông đều thực hiện hoạt động trách nhiệm xã hội với chương trình “IVF – Trao phép màu” tài trợ chi phí làm IVF và trao tặng sổ tiết kiệm đến các cặp vợ chồng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mang gen bệnh di truyền, giúp họ tiếp cận với IVF để tự tin đón con yêu.
Hành trình “Tận tâm tạo sinh lành” của Bác sĩ Tăng Đức Cương cùng đội ngũ cộng sự, không đơn thuần là những phác đồ kích trứng, điều trị lâm sàng hay những công nghệ — kỹ thuật trong phòng Lab. Đó là hành trình của lòng nhân ái, của sự thấu hiểu tâm lý sâu sắc đối với nỗi đau của từng bệnh nhân, và là khát vọng nâng cao tầm vóc cho thế hệ tương lai. Giữa những bộn bề cuộc sống, nụ cười của những em bé ra đời khỏe mạnh chính là phần thưởng vô giá nhất dành cho người thầy thuốc luôn trọn vẹn một tấm lòng vì cộng đồng.
Lấy tinh trùng
Với những trường hợp không có tinh trùng trong tinh dịch, kỹ thuật PESA/MESA giúp lấy mẫu trực tiếp để tiến hành tiêm tinh trùng vào trứng.
Ê-kíp phía sau ca mổ
Một ca IVF thành công không chỉ là tay nghề của một người. Đó là phối hợp của bác sĩ lâm sàng, phòng Lab, điều dưỡng và cả bộ phận chăm sóc khách hàng.
Bác sĩ Tăng Đức Cương
Hỗ trợ sinh sản — Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)
Bệnh viện Đông Đô
Số 05 Xã Đàn, Phương Liên - Trung Tự, Đống Đa, Hà Nội